به گزارش خبرگزاری فارس از قوچان، درحالی‌که شهرها روبه گسترش هستند، اغلب زیرساخت‌های لازم عمران و توسعه شهری در کنار هم توسعه و گسترش نمی‌یابد و در شرایطی که عمر خیابان‌ها به بیش از 50 سال می‌رسد، معابر دیگر جوابگوی حجم تردد وسایط نقلیه نیست.

اتخاذ روش‌های خاص برای سهولت در تردد مردم امری ضروری به شمار می‌آید که یکی از سیاست‌ها و طرح‌ها برای سهولت دسترسی مردم و روان‌سازی ترافیک شهری یک‌طرفه کردن معابر است و دارای مزایایی همچون حمایت از حمل‌ونقل همگانی، کاهش تعداد گره‌های حرکتی و کاهش بروز حوادث و تصادفات و همچنین جلوگیری از آلودگی هوا هستند.

البته این نکته نیز حائز اهمیت است که یک‌طرفه سازی خیابان‌ها بیشتر در کلان‌شهرها به اجرا گذاشته می‌شود و اجرای آن در شهرهای کوچک‌تر نیازمند فراهم‌سازی بسترهای مناسب همچون ایجاد پارکینگ‌های عمومی، مجتمع‌های تجاری برای دسترسی آسان مردم به‌منظور خرید ملزومات موردنیاز و غیره است تا افزایش رضایتمندی شهروندان را به وجود آورد.

قوچان به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین شهرهای خراسان رضوی دارای قدمتی بیش از یک‌صد سال است که شاید بافت اولیه آن در منطقه قوچان عتیق قبل از وقوع زلزله و تخریب کامل به حدود 250 سال پیش از میلاد بازگردد و به‌عنوان باب‌الرضا(ع) از مسیر استان‌های شمالی کشور به مشهد مقدس شناخته می‌شود.

این شهر در سال 1312 هجری قمری به کمک محمدناصر خان شجاع‌الدوله رئیس ایل زعفرانلو و توسط مهندسان روسی ساخته می‌شود، مرکز شهر بر اساس اصول مهندسی دقیقی ساخته و نظم خیابان‌ها و معابر اصلی شکوه خاصی به این شهر داده است.

بافت شهر بنا به دیدگاه کارشناسان به‌صورت شطرنجی ساخته‌شده است به‌طوری‌که در اطراف میدان مرکزی شهر چهار بازارچه و در خیابان‌های اصلی نیز کاروان‌سراهایی ایجاد می‌شود تا با گسترش و رشد شهر و افزایش جمعیت بتوان از این اماکن استفاده و معابر و خیابان‌ها را تعریض کرد اما باگذشت پیش از یک قرن خیابان‌های قوچان همان بافت قدیمی خود را حفظ کرده و گسترش روزافزون شهرنشینی و ترافیک سبب نشده مدیران و متولیان امر اقدامی برای عریض کردن معابر داشته باشند.

طی سال‌های اخیر اعضای شورای اسلامی دوره چهارم و پنجم و همچنین شهرداران وقت صحبت‌هایی را درزمینه یک‌طرفه کردن خیابان‌های قوچان به زبان آورده‌اند تا شاید بتوان از این طریق معضل ترافیک را برطرف و عبور و مرور آسان را برای مردم فراهم ساخت.

22 فروردین سال جاری دوباره طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌های قوچان در جلسه شورای ترافیک موردبررسی قرار گرفت و بارأی مثبت هفت نفر از 13 نفر قرار شد شهرداری به‌صورت موقت و یک‌ماهه این طرح را اجرایی کند که باگذشت نزدیک به چهار ماه خبری از اجرایی شدن این طرح نیست.

تردد پیاده و خودرویی افراد در قیمت واحدهای تجاری تأثیر بسزایی دارد

رئیس شورای ترافیک قوچان با بیان اینکه طرح یک‌ طرفه کردن خیابان‌های اصلی شهر در سال 89 مطالعه و قرار بر ایجاد چهار رینگ در چهار خیابان اصلی بوده است؛ گفت: حدود 25 درصد از این رینگ که در طرح آمده اجرا، ولی متأسفانه با گذشت زمان پیگیری و اجرای باقیمانده آن به‌فراموشی سپرده‌ شده است.

علیرضا قامتی ادامه داد: قطعاً دیدگاه مشاور طرح برای رفع معضل ترافیک در آن مقطع ایجاد رینگ بوده است که هشت سال فرصت مناسبی برای ایجاد چنین رینگی و انتقال بار ترافیکی به خیابان‌های فرعی است و متأسفانه زمان از دست رفت.

فرماندار قوچان با اشاره به این مطلب که از دیدگاه کارشناسی هم‌اکنون وضعیت موجود با توجه به عرض کم خیابان‌های فرعی بعضاً پاسخگوی ترافیک شهر نیست، بیان کرد: اگر بار ترافیکی خیابان‌های اصلی به این خیابان‌ها منتقل شود قطعاً پاسخگوی ترافیک نیست، زیرا 50 درصد پارک‌های خیابان‌های اصلی به خیابان‌های فرعی منتقل می‌شود.

وی با تأکید بر بازنگری و رفع بعضی از نواقص موجود در طرح گفت: در این طرح یک لاین خط ویژه در نظر گرفته‌شده که باوجود تعداد وسایل نقلیه عمومی اعم از اتوبوس واحد و حدود 530 تاکسی خطی و تعداد زیادی تاکسی‌تلفنی عملاً یک‌بار سنگین ترافیکی را به این لاین منتقل می‌کند و با توقف یک وسیله نقلیه، عملاً یک ترافیک و کندی رفت‌وآمد ایجاد می‌شود.

قامتی به وجود تقاطع‌های فرعی با عرض کم 10 الی 16 متری اشاره و خاطرنشان کرد: نبود طرح‌های هندسی استاندارد راست‌گرد و چپ‌گرد در ابتدای خیابان‌های فرعی و نداشتن پارکینگ عمومی استاندارد و کافی از دیگر نواقص طرح است.

فرماندار قوچان با تأکید بر این مطلب که برای اجرای طرح باید به اصناف نگاه ویژه‌ای شود؛ تصریح کرد: تردد پیاده و خودرویی افراد در قیمت واحدهای تجاری تأثیر بسزایی دارد و اثر تردد موجب تحمیل و تغییر قیمت‌ها می‌شود و به‌طور عملی رویکرد اصناف تغییر می‌کند.

رئیس شورای ترافیک خواستار بازنگری و کارشناسی بیشتری این طرح‌ شده بود اما برخی اعضای شورای اسلامی دوره پنجم در مصاحبه با رسانه‌های گوناگون خبر از خریداری تجهیزات و وسایل موردنیاز برای اجرای این پروژه داده بودند، پروژه‌ای که تنها کلیات آن به تصویب رسیده و هنوز طرحی اجرایی، مطرح نشده است، پس چرا بیت‌المال را خرج کرده‌اند؟!

یک‌طرفه کردن خیابان‌های اصلی قوچان به رونق حاشیه شهر کمک می‌کند

شهردار قوچان یک‌طرفه کردن خیابان‌ها را دارای مصوبه شورای ترافیک مشروط به‌بررسی طرح در شورای تأمین دانست و خاطرنشان کرد: کسبه و بازاریان حرف اول را در این موضوع می‌زنند و طرح یک‌طرفه کردن موجب توسعه شهری می‌شود.

رمضانعلی پیشیار با بیان این موضوع که بسیاری از کسبه حاشیه شهر گلایه دارند که چرا تمرکز برای خرید تنها روی یک یا دو بازار شهر است و کاسبی در حاشیه رونقی ندارد؛ تصریح کرد: یک‌طرفه کردن از ترافیک جلوگیری می‌کند و کسانی که در حاشیه شهر بخواهند پروانه تجاری بگیرند می‌توانند از تخفیف‌های ویژه به‌صورت نقد و اقساط استفاده کنند.

وی با یادآوری اینکه کلیه منابع اصلی ازجمله تابلوها و علائم راهنمایی و رانندگی برای این موضوع خریداری‌شده است؛ بیان کرد: برای جلوگیری از معضل ترافیک در خیابان امام خمینی(ره) تا پل تاریخی اترک، باید تمام‌مسیر پیاده‌روسازی شده و با استفاده از مبلمان شهری و غیره به محلی تنها برای عبور و مرور شهروندان تبدیل شود.

اجرای طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌ها چهره قوچان را تغییر می‌دهد

نائب رئیس شورای اسلامی شهر قوچان با بیان این مطلب که دست‌به‌عصا راه رفتن و نگرانی از اینکه شاید در چهار سال آینده برای شورای شهر رأی نیاوریم کار اشتباهی است؛ گفت: باید برای رفاه مردم کار زیربنایی صورت بگیرد و طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌ها می‌تواند رونق اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی را به‌وجود آورد.

علی زیرک با یادآوری اینکه قوچان یک شهر قدیمی با خیابان‌های شطرنجی بوده که این موضوع نقشه این شهر را نسبت به‌بقیه شهرها دارای تفاوت کرده است؛ ادامه داد: این خیابان‌های منظم و زیبا به‌علت باریک بودن و ازدیاد تعداد خودروها سبب ایجاد ترافیک خسته‌کننده شده است.

وی با اشاره به اینکه طرح مطالعاتی در سال 91 انجام شد اما شاید نگرانی‌های اجتماعی و سیاسی یا حواشی مانع از این شد که شورای اسلامی دوره چهارم و مسؤولان وقت تصمیم اجرایی در این زمینه نگیرند؛ تصریح کرد: یک‌طرفه کردن خیابان‌های اصلی طرح بزرگ و پرحاشیه‌ای است که در صورت اجرا در روزها اول ممکن است با کنش‌های متفاوتی مواجه می‌شویم اما یقیناً بعد از مدتی تأثیر آن در ترافیک و توسعه حمل‌ونقل همگانی غیرقابل‌انکار می‌شود.

عضو شورای اسلامی شهر قوچان یادآور شد: اجرای این طرح نیاز به‌پیش نیازهایی همچون تأمین پارکینگ نیز دارد که روی این موارد باید کار شود اما به‌طورقطع این طرح چهره شهر را متحول می‌کند.

طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌ها باید مقطعی به اجرا درآید

البته یکی‌دیگر از اعضای شورای اسلامی شهر قوچان با تأکید بر اینکه طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌ها باید مقطعی به‌اجرا درآید مثلاً در زمان‌های پیک تردد؛ بیان کرد: این اقدام موجب می‌شود استفاده از وسایل نقلیه عمومی رواج پیداکرده و فرهنگ‌سازی شود و در حوزه اقتصاد هم تأثیرگذاری را به‌وجود آورد.

علی شکفته با اشاره به اینکه شهر به یک‌طرفه کردن خیابان‌ها نیاز دارد زیرا امکان عقب‌نشینی در خیابان‌ها وجود نداشته و با توجه به بافت شهر، ترافیک در ساعات اوج زیاد می‌شود؛ گفت: این موضوع در شهرهای اطراف وجود دارد و کاسبان نیز از آن راضی هستند.

مخالفت اتحادیه‌های صنفی با طرح یک‌طرفه کردن خیابان‌های قوچان

البته در این میان بیشتر نارضایتی‌ها از سوی کسبه و بازاریانی هستند که یک‌طرفه شدن معابر را به لحاظ اقتصادی و کاهش رونق کسب‌وکار خود مناسب نمی‌دانند.

رئیس اتاق اصناف قوچان در پاسخ به خبرگزاری فارس مبنی بر اینکه آیا این طرح اثرات منفی روی بازار می‌گذارد یا نه؛ گفت: در حال حاضر مغازه‌های تجاری رونق مناسبی ندارند و مردم از واحدهای صنفی استقبال نمی‌کنند.

اسدالله خانی مقدم تصریح کرد: مخالفت کتبی 24 اتحادیه این شهرستان را طی تحقیقی که از کسبه انجام‌شده است مبنی بر یک‌طرفه کردن خیابان‌ها و اثرات آن اعلام کرده‌ایم زیرا هنوز بسترها برای اجرای این طرح وجود ندارد.

علی حبیبی کیا رئیس اداره صنعت، معدن و تجارت قوچان هم بابیان اینکه باید الزامات در این طرح رعایت شده و بهانه‌ای برای رفع تکلیف نباشد؛ بیان کرد: بسترسازی مناسب می‌تواند روی کسب‌وکار و گردش مالی اثر گذاشته و روی ارزش‌افزوده و حتی افزایش قیمت املاک تأثیر بسزایی داشته باشد.

شاید یکی از مهم‌ترین علت‌های عدم اجرایی شدن این طرح را نبود بسترهای مناسب و بی‌توجهی نسبت به فراهم کردن زیرساخت‌ها دانست که نشان می‌دهد مطرح کنندگان این طرح فقط به دنبال بیان یک موضوع یا رفع تکلیف از خود بوده‌اند و نمی‌دانستند که قبل از اجرای طرح یا پروژه‌ای باید بسترسازی‌هایی نیز انجام بگیرد.

اوضاع اقتصادی در شرایط امروز کشور با توجه به تحریم‌های ناجوانمردانه آمریکا حرف اول را می‌زند و مسؤولان و مدیران در این نظام باید ابتدا معیشت و اقتصاد مردم را در نظر بگیرند و بر آن اساس طرح یا ایده‌ای عملی را مطرح و پیاده‌سازی کنند.

می‌توان گفت طرح یک‌طرفه‌سازی خیابان‌ها برای کاهش حجم ترافیک و تسهیل در عبور و مرور اقدامی مهم و اثرگذار محسوب شود اما باید این را نیز در نظر گرفت که چون بیشتر صنوف مورد احتیاج شهروندان در خیابان‌های اصلی قوچان قرارگرفته‌اند آیا قبل از بیان این طرح، نظر کارشناسی و فنی این افراد نیز اخذ شده است یا نه؟

==================

گزارش از: مجید جعفری مقدم